Dlaczego jesienią dzieci potrzebują dobrej zabawy jeszcze bardziej?

Latem większość dzieci ma mnóstwo okazji do aktywności. Plac zabaw, rower, piaskownica, ogród, wycieczki czy zabawa na świeżym powietrzu sprawiają, że dzień mija bardzo szybko.

Jesienią sytuacja trochę się zmienia.

Deszcz, chłód i wcześniejszy zachód słońca oznaczają więcej czasu w domu. I właśnie wtedy dobrze przygotowana przestrzeń do zabawy może zrobić ogromną różnicę.

Nie chodzi jednak o to, żeby zapełnić pokój dziesiątkami zabawek.

Czasami najlepsza zabawka to ta, która nie mówi dziecku, co ma robić.

Amerykańska Akademia Pediatrii zwraca uwagę, że szczególnie wartościowe są zabawki, które pobudzają wyobraźnię, zachęcają do rozwiązywania problemów, eksplorowania i wspólnej zabawy. Co ważne – dobra zabawka wcale nie musi być droga ani wyposażona w elektronikę.

5 rodzajów zabawek idealnych na jesienne wieczory

1. Samochody i pojazdy – zabawa, która może zacząć się wszędzie

Samochodzik może być tylko samochodzikiem.

Ale może też stać się karetką, wozem strażackim, wywrotką na budowie albo ciężarówką przewożącą jesienne liście.

Właśnie dlatego samochody dla dzieci i pojazdy do zabawy są tak uniwersalne.

Można z nich stworzyć całe miasto, zbudować garaż, zrobić tor przeszkód albo urządzić wielką akcję ratunkową.

A rodzic może dołączyć do zabawy prostym pytaniem:

„Dokąd jedziemy?”

I nagle z kilku minut zabawy robi się cała historia.

Zabawa tematyczna i odgrywanie ról pomagają dzieciom rozwijać język, myślenie symboliczne i umiejętności społeczno-emocjonalne.

2. Klocki – jesienny sposób na kreatywność

Kiedy za oknem pada deszcz, można zbudować coś, czego nie da się zbudować latem.

Dom.

Garaż.

Most.

Farmę.

Całe miasto.

Klocki dla dzieci są przykładem zabawki, która może zmieniać się razem z dzieckiem. Młodsze dziecko może po prostu układać i łączyć elementy, a starsze stworzyć bardziej skomplikowaną konstrukcję i wymyślić dla niej własną historię.

To właśnie takie zabawki szczególnie dobrze wpisują się w ideę zabawy otwartej – dziecko samo decyduje, co powstanie.

A najlepsze?

Nie ma jednej poprawnej odpowiedzi.

3. Zabawki do budowania – mały projekt na długi wieczór

Jesienne wieczory mogą być świetnym momentem na małe wyzwania.

„Zbuduj garaż dla pięciu samochodów.”

„Stwórz most, pod którym przejedzie ciężarówka.”

„Zbuduj najwyższą wieżę.”

Takie zadania nie wymagają specjalnych aplikacji ani ekranów. Potrzebują przede wszystkim pomysłu i rąk do pracy.

Badania wskazują, że zabawa konstrukcyjna może wspierać rozwój motoryki małej, myślenia przestrzennego, rozwiązywania problemów oraz umiejętności poznawczych.

Dlatego zabawki konstrukcyjne dla dzieci to dobry wybór nie tylko na prezent, ale również na jesienne popołudnia w domu.

4. Zabawki do odgrywania ról – kiedy salon zmienia się w cały świat

Jesień może być świetnym czasem na zabawę w „na niby”.

Dzisiaj salon może być sklepem.

Jutro placem budowy.

A pojutrze wielką bazą ratunkową.

Dziecko podczas takiej zabawy nie tylko „bawi się samochodem” czy „buduje z klocków”. Tworzy własne zasady, historie i scenariusze.

UNICEF podkreśla, że zabawa pomaga dzieciom rozwijać m.in. kreatywność, koncentrację, elastyczne myślenie i umiejętność rozwiązywania problemów.

Dlatego warto wybierać zabawki, które pozostawiają miejsce na dziecięcą wyobraźnię.

5. Zabawki, które zachęcają do ruchu

Jesienią ruch nie musi oznaczać wyjścia na dwór.

Oczywiście, jeśli pogoda pozwala – warto korzystać z każdej okazji do aktywności na świeżym powietrzu. Ale również w domu można stworzyć zabawę, która wymaga ruchu.

Tor dla samochodów.

Transport zabawek z jednego pokoju do drugiego.

Budowa garażu.

Przenoszenie elementów konstrukcji.

Zabawa w ekipę budowlaną.

Dzięki temu dziecko nie tylko siedzi i obserwuje, ale aktywnie uczestniczy w zabawie.

To szczególnie ważne w świecie, w którym coraz więcej czasu spędzamy w pozycji siedzącej.

A może zamiast „kolejnej bajki” – jesienne wyzwanie?

Spróbujcie zrobić z jesiennego wieczoru małą misję.

 Wyzwanie #1: Wielka budowa

Zbudujcie garaż dla wszystkich samochodów.

 Wyzwanie #2: Akcja ratunkowa

Jeden pojazd utknął. Trzeba zaplanować akcję ratunkową.

 Wyzwanie #3: Najwyższa konstrukcja

Kto zbuduje najwyższą wieżę, która nie przewróci się przez 10 sekund?

 Wyzwanie #4: Jesienny transport

Wyobraźcie sobie, że wszystkie jesienne liście trzeba przewieźć w bezpieczne miejsce. Który pojazd poradzi sobie najlepiej?

 Wyzwanie #5: Zbudujcie własne miasto

Drogi, garaże, domy, pojazdy i mieszkańcy.

A potem…

wymyślcie, co wydarzy się w nim jutro.

Czy zabawki bez ekranu naprawdę mają znaczenie?

Nie chodzi o to, że ekran jest „zły”, a każda tradycyjna zabawka jest automatycznie „dobra”.

Chodzi o równowagę.

Dziecko potrzebuje różnych doświadczeń: ruchu, rozmowy, odpoczynku, kontaktu z rodzicem, samodzielnej zabawy i możliwości tworzenia własnych pomysłów.

Amerykańska Akademia Pediatrii wskazuje, że zabawa z tradycyjnymi zabawkami może sprzyjać bogatszym interakcjom między dzieckiem a opiekunem niż zabawa zabawkami elektronicznymi. Szczególnie wartościowe są aktywności wymagające używania rąk, wyobraźni, rozmowy i wspólnego rozwiązywania problemów.

Dlatego jesienią nie zawsze potrzeba kolejnej atrakcji.

Czasami wystarczy samochód, kilka klocków i pomysł na historię.

Jakie zabawki wybrać na jesień?

Jeśli szukasz zabawek na jesienne wieczory, zwróć uwagę przede wszystkim na te, które:

• pobudzają wyobraźnię,

• pozwalają tworzyć własne scenariusze zabawy,

• zachęcają do ruchu,

• rozwijają zdolności manualne,

• uczą rozwiązywania problemów,

• mogą być wykorzystywane na wiele różnych sposobów,

• rosną razem z dzieckiem.

Dobrym wyborem mogą być więc samochody, ciężarówki, wywrotki, pojazdy budowlane, klocki, zestawy konstrukcyjne oraz zabawki do odgrywania ról.

Bo najlepsza zabawka nie zawsze robi najwięcej.

Czasami najlepsza jest ta, która pozwala zrobić najwięcej dziecku.

Jesień? Zbudujmy z niej dobrą zabawę.

Krótsze dni nie muszą oznaczać nudy.

Deszcz za oknem może być początkiem wielkiej budowy. Ciemny wieczór – czasem na stworzenie własnego miasta. A zwykły samochodzik może stać się bohaterem historii, którą dziecko wymyśli od początku do końca.

I właśnie dlatego warto zostawić trochę miejsca na zabawę bez instrukcji, bez gotowego scenariusza i bez ekranu.

Bo dzieci nie potrzebują kolejnej rzeczy, która zrobi coś za nie.

Potrzebują przestrzeni, żeby same coś stworzyć.

Źródła:

American Academy of Pediatrics, Selecting Appropriate Toys for Young Children in the Digital Era.

American Academy of Pediatrics, The Power of Play: A Pediatric Role in Enhancing Development in Young Children.

UNICEF, The Power of Play: A global data story.

UNICEF, The science of play.